سخنرانی محترم ملا عبدالغنی برادر آخند در ملاقات با معاون نخست وزیر و وزیر خارجه ترکمنستان:
الحمدلله و کفی، و سلام علی عباده الذین اصطفی أما بعد!
فاعوذ بالله من الشیطان الرجیم،
بسم الله الرحمن الرحیم
به معاون نخست وزیر و وزیر محترم امور خارجه کشور دوست ترکمنستان و هیأت همراهشان!
السلام علیکم و رحمةالله و برکاته؛
به خانه دوم تان، افغانستان، بسیارخوش آمدید. به شما خیرمقدم میگویم.
افغانستان و ترکمنستان دو کشور همسایه و دوستاند که مشترکات دینی، تاریخی، فرهنگی و اقتصادی فراوان دارند. همین مشترکات، روابط میان دو کشور را بیش از پیش تقویت کرده است.
امروز فرصت مناسبی است تا در مورد روابط دوجانبه و موضوعات اقتصادی، بهخصوص پروژه تاپی، پروژه تاپ، خط آهن، برق و مسائل تجارتی بحث و تبادل نظر نماییم.
در کنار سایر مشترکات اقتصادی، پروژه تاپی یکی از بزرگترین پروژههای اقتصادی بهشمار میرود که از یکسو زمینه گسترش هرچه بیشتر همکاری میان ترکمنستان و افغانستان را فراهم میکند و از سوی دیگر باعث تقویت روابط میان کشورهای منطقه گردیده است.
چنانکه در جریان هستید، کمپنی دلتا اینترنشنل علاقه مندی خود را برای سرمایهگذاری در پروژه تاپی ابراز کرده و موارد ذیل را با ما شریک ساخته است. افغانستان مایل است در این زمینه نظر شما را بشنود:
اول: امضای قرارداد درازمدت خرید گاز طبیعی و تعیین قیمت آن.
دوم: تعیین میزان خرید سالانه گاز تا سی (۳۰) میلیارد متر مکعب.
سوم: سرمایهگذاری مستقیم تا سقف سی (۳۰) میلیارد دالر امریکایی در بلاک بزرگ گازی «گالکینیش» ترکمنستان به منظور افزایش ظرفیت تولید .
چهارم: به عهدهگرفتن کامل مسؤلیت ساخت و توسعه خط پایپلاین انتقال گاز از ولسوالی گذره ولایت هرات تا ولسوالی سپینبولدک ولایت قندهار.
پنجم: بر اساس توافق جداگانه با پاکستان، امتداد خط پایپلاین گاز از سپینبولدک تا مرز هند و اتصال آن به بندر گوادر پاکستان.
ششم: بر بنیاد درخواست رسمی پاکستان، ساخت یک مرکز بزرگ گاز و ذخیرهگاه مدرن در بندر گوادر پاکستان.
همچنان، تعیین قیمت گاز وارداتی به افغانستان در نتیجه پروژه تاپی، از جمله موضوعات مهم و اساسی بهشمار میرود. امید داریم دیدگاه نهایی خود را در مورد قیمت با افغانستان شریک سازید.
ما باور داریم که تطبیق کامل پروژه تاپی میتواند نقش اساسی در اتصال انرژی منطقه، ثبات اقتصادی و همکاریهای پایدار ایفا کند.
از جانب امارت اسلامی افغانستان، نقشه راه پروژه مهم تاپ نهایی شده و خواست ما این است که در این نشست، این سند میان دو طرف به امضاء برسد.
الحمدلله! کار پروژه سباستیشن نورالجهاد تکمیل شده است. خواست ما این است که هرچه زودتر پروژه ساخت خط آهن تورغندی–هرات، انتقال برق به بالامرغاب، خمآب و قرقین و سایر پروژههای حیاتی و توسعهای اتصال منطقهای آغاز گردد. انشاءالله! ما در این زمینه به هر نوع همکاری آمادهایم.
در جریان نشستی که در حاشیه سازمان ایکو برگزار شد، علاوه بر موضوعات متعدد دیگر، بر این امر نیز توافق صورت گرفت که شما شخصاً روند تطبیق پروژه خط آهن تورغندی–هرات را تعقیب نموده و بهمنظور امضای قرارداد این پروژه به افغانستان سفر خواهید کرد.
از سوی دیگر، کشور قزاقستان نیز از افغانستان برای تطبیق این پروژه علاقهمندی جدی نشان داده است. امیدواریم در کوتاه ترین زمان ممکن، موقف روشن خود را در این زمینه با افغانستان شریک سازید.
یکی از اهداف اساسی پروژههای جاری میان دو کشور، ایجاد فرصتهای کاری است. در این بخش خواهان توجه خاص شما هستیم تا زمینه کار برای افغانها فراهم گردد.
همچنان باور دارم که افغانستان و ترکمنستان با در نظر داشت فرصتها و نیازهای موجود، میتوانند به شرکای خوب اقتصادی در منطقه مبدل شوند. نیاز است هر دو کشور دوست در بخش آغاز و مدیریت پروژههای معادن، ترانسپورت، ترانزیت، خدمات، زیربناهای منطقهای و پروژههای اساسی بهگونه مشترک کار نمایند؛ امری که در آینده نزدیک نقش مؤثری در ثبات اقتصادی، توسعه و رفاه هر دو کشور خواهد داشت.
همچنین کشور ترکمنستان در سکتور زراعت نیز پیشرفتهای قابل ملاحظهای داشته است. امارت اسلامی خواهان استفاده از تجارب این کشور در بخش زراعت میباشد. امیدوارم تیمهای تخنیکی هر دو کشور در این زمینه بهگونه مشترک کار کنند.
چون یکی از عوامل اساسی تقویت تجارت مشترک، تعاملات و سهولتهای بانکی است، تقاضا میشود که در عشقآباد و کابل شعبات بانکی افتتاح گردد تا تاجران از مشکلات و سرگردانیهای فراوان رهایی یابند.
در پایان، یک بار دیگر از همکاریهای کشور دوست ترکمنستان و از نیت نیک آن کشور در قبال افغانستان سپاسگزاری نموده و امیدوارم تیمهای تخنیکی کاری مشترک در بخش موضوعات یادشده و سایر موارد، همکاری و هماهنگی مؤثر و دوامدار داشته باشند.
والسلام عليکم ورحمة الله وبرکاته!